com . تراکمه

علی صابری آبان ۲۸م, ۱۳۸۸

با سلام

ایرانیان خوش سخن همیشه در مواقعیکه با نوعی بی مهری مواجه شده اند ، به نوعی نارضایتی خود را ابراز داشته اند و از آنجا که همیشه مردمانی حاضر جواب بوده اند واکنش های  خود را با کنایه ای تحت عنوان امروزی  ضرب المثل نشان داده اند .

مثلا زمانی که در مراودات خود با بازار در معامله ای احتمال غش می داده اند و یا اینکه دردلیل انتخاب طرف معامله خود چه در خرید و فروش کالا و یا معامله ای دیگر که امروزه سیاست نیز متأسفانه خود نوعی معامله ماهرانه و حرفه ای شده است و بنوعی دستخوش معاملاتی تحت عنوان تعامل سازنده و یا دلائل متعدد دیگر مثل همان ربا گرفتن و یا ربا دادنی که شیئی مثل یک قوطی کبریت برای کلاه شرعی ربا گرفتن و یا دادن  قاطی قضیه می کردند و شاید هم امروزه این قوطی کبریت که در قدما رسم بود مثلا به ماشین، رأی ، کمک به ساخت مسجد و یا پروژه های عمرانی و یا انواع اشیاء و بهانه های دیگر تبدیل شده باشد، هدیه ، کارخیر و… حاضر جوابی و یا ضرب المثلی اینچنین می گفتند ((آدم خوش معامله، شریک مال مردمه ! )) البته برای این جمله تفسیرهای متعددی می توان بیان کرد. این جمله هم می تواند در رد منکری ویا احتمال وقوع آن زده شود و هم در تأیید معروفی برای تشویق معروف و یا دلیل انتخاب درست طرف معامله و شاید هم شاخصی است برای کل مراودات فیمابین اجتماع از مراودات اجتماعی در یک خانواده و  مراودات سیاسی و اصول روابط بین المللی گرفته تا تعاملات تجاری و مالی و حقوقی .

(( آدم دست پاچه، کار را دوبار میکنه ! )) می بینید که از آنجائیکه کسی بنحوی بقول امروزیها سوتی داده است معمولا هزینه انجام شده و یا کار انجام شده را دو وبیشتر از دو بار تکرار می نماید. ضرب المثلهای ایرانی هم در معنی لغوی و هم در مفهم ادبی طوری ترکیب کلماتی دارند و قشنگ آمیزش یافته اند که دقیقا در یک جمله کتابی را مطلب در خود نهان نموده است .

یا  (( آدم زنده، زندگی میخواد ! )) اتفاقا با توجه به نظرات متعددی که در چگونگی رسیدگی به معیشت مردم در زمانهای مختلف مطرح بوده است چه در محافل دینی و ادبی و چه در محافل سیاسی و سودجوئی و غیره کارآیی مناسبی دارد  و نیز(( آدم گدا، اینهمه ادا ؟! )) و یا ((آدم گرسنه، خواب نان سنگک می بینه ! )) .

(( آرد خودمونو بیختیم، الک مونو آویختیم ! )) می بینید که این ضرب المثل اشاره به کسانی است که ماهی خود را از آب گرفته اند و چشم بسته چه به نفع باشد و چه به ضرر را دیگر کاری ندارند و با حسابی که دو دوتا شده است ده تا ، گلیم خودرا ازآب کشیده اند حال میخواهد این کاری که انجام می دهند به ضرر دیگران باشد یا بنفع آنان  کاری ندارند –  آرد خودمونو بیختیم ، الک مونو آویختیم هر چه شود باداباد.

ویا (( آرزو بر جوانان عیب نیست ! )) – آستین نو پلو بخور ! – آسوده کسی که خر نداره ،  از کاه و جووش خبر نداره ! -  آسه برو آسه بیا که گربه شاخت نزنه ! – آش نخورده و دهن سوخته !  – آفتابه لگن هفت دست، شام و ناهار هیچی !  -این قافله تا به حشر لنگه !  – اومدم ثواب کنم ، کباب شدم – اگه بگه ماست سفیده، من میگم سیاهه !  – اگه نخوردیم نون گندم، دیدیم دست مردم !    و الی آخر.

امروز نا خودآگاه به فکر فرورفته بودم  و نگرانی داشتم که نمی دانستم از چیست . گهی گفتم نکنه کارهای روزمره ام عقب هستم که نبود گفتم کسی مرده یا زنده شده که نبود هی…. تا اینکه یافتم اینکه چند شب است که در باره طرح بزرگ تحول اقتصادی مطالعه و نظرات چپی و راستی ، کجی و مستقیم ، خودی و غیر خودی ، معمم و فکلی ، ریشو و دو تیغی و خلاصه نظرات همه کس و کسان را تماما بدون حب و بغض خوانده ام و وارسی کرده ام و دیشب با تنها نتیجه اینکه این طرح فقط طرح تحمل بزرگ اقتصادی است – پرونده مطالعات شبانه چند و چندین شبه خود را بسته ام . تا خدا چه خواهد.

قبلا مطلبی هم نوشته بودم و باز هم تأکید دارم که این طرح دارای ابعاد ، عوامل ، فاکتورها ، ساختار و بینش و روش هاو نتائج مثبت و  گونه گونی است که در نوع خود نیز بی نظیر است ولی نتیجه اینکه هیچ شرائطی برای پیاده شدن آن در اقتصاد ایران فراهم نیست و بجز فقر و تنگدستی و بالا رفتن جرم و جنایت و فاصله طبقاتی وحشتناک هیچ نتیجه ای ندارد . و می بینید که در بین مسئولان محترم دولت و نمایندگان عزیز نیز چقدر آمد و شد و طرح و بدل و تعامل و جدل و دلهره ها و … فراوان شده و فراوانتر هم می شود چرا ؟ برای اینکه همه از عواقب وخیم آن در سرنوشت ملت خبر دارند  اما در تعارف یکدیگر گیر کرده اند.               ما        امید واریم مجلسیهای محترم قولهای خود به مردمشان را بیشتر از این به فراموشی نسپارند و دولتی های عزیز هم  سخنان گهر بار رهبری معظم انقلاب اسلامی در شروع دولتین نهم و دهم را به جایگاه فراموشی نسپارند و واقعا نگذارند  آب گل آلود شود.

از اصل مطلب دور شدم – خلاصه از حالت نگرانی  با اینترنت خود را مشغول کردم و بالاخره آرامش و رفع تشدید نگرانی  را در گفتارها و ضرب المثل های بی غل و غش ایرانی  یافتم.

اینک ضرب المثلهای حرف آ  و الف را ذیلا می آورم تا اگر فرصتی بود و حوصله ای یکی یکی حروف دیگر را نیز به چالش و تحریر بکشانم . البته شما عزیزان هم می توانید ادامه این بحث را در حروف دیگر و یا همین حرف تداوم بخشید . انشاءالله

• روزمرّگی
• نظر(۰)