پنجم مهر و سالروز عملیات ثامن الائمه(ع)
علی صابری مهر ۴م, ۱۳۸۸
نثار روح شهداء گرانقدر و تقدیم به ایثارگران جان بر کف و همرزمانم
پـس از تـجـاوز عـراق در ۳۱ شـهـریـور ۱۳۵۹ و اشـغـال سریع بخشهایى از خاک ایران ، خرمشهر مهمترین شهر بندرى ایران پس از ۴۰ روز مقاومت دلیـرانـه ، بـا خـیـانـت آشـکـار لیـبـرالهـا و مـنافقین ، به دست دشمن افتاد. پس از سقوط خرمشهر، رژیم عراق در صدد برآمد تا جزیره آبادان را هم اشـغـال کـنـد و تـلاش کرد تا از طریق شرق کارون و شمال بهمنشیر وارد آبادان شود، زیرا عبور از این قسمت آسانتر از عبور از رودخانه کارون در جـنـوب خـرمـشـهـر بود. با چنین وضعیتى آبادان در یک محاصره ۳۳۰ درجه اى قرار مى گرفت و عبور از رودخانه بهمنشیر مى توانست آن را با خطر جدى روبرو کند. دشمن مى پنداشت اگر بتواند از این رودخانه بگذرد، آبادان را براى همیشه از آن خود کرده است .
عـراقـیـهـا بـراى تـصـرف آبـادان در ۸ آبـان ۱۳۵۹، در مـنـطـقـه ذوالفـقـارى روى رودخـانـه بـهـمـنـشـیـر پل شناور نصب ، و با عبور دادن قسمتى از نیروهاى خود ، وارد جزیره آبادان شدند و از آن جهت منطقه ذوالفقارى را انتخاب کرده بودند که با استفاده از پوشش نخلستانها بتوانند از دید رزمندگان اسلام دور مانده و براحتى وارد شهر گردند.
رزمـنـدگـان اسـلام شـبـانـه سـلاح بر دوش ، پیاده و سواره به منطقه شتافتند و با جانبازى و فداکارى بسیار، چنان مقاومتى از خود نشان دادند که دلاوریـهـا و شجاعتهاى آنان در این منطقه به نام ((حماسه ذوالفقارى )) بعنوان برگ زرینى در تاریخ دوران دفاع مقدس به ثبت رسید. در این نبرد ۲۸۰ نفر از نیروهاى بعثى به هلاکت رسیده و ۱۳۰ نفر به اسارت در آمدند و رزمندگان ایران توانستند از نفوذ نیروهاى دشمن به شهر آبادان جلوگیرى به عمل آورند.
نـیـروهاى عراقى بعد از این شکست سعى کردند از طرف فیاضیه (بین ایستگاه ۱۲ و خرمشهر) به سمت آبادان پیشروى کنند که در این منطقه نیز با مقاوم دلاورمردان اسلام مواجه و مجبور به عقب نشینى شدند. این عملیات تا ۱۸ آبان ۱۳۵۹، ادامه داشت و سرانجام نیروهاى بعثى از روستاى نخلستان عبادى نیز پاکسازى و تا ۴ کیلومترى شمال رودخانه بهمنشیر مجبور به عقب نشینى شدند.
بـعـد از ایـن حـمـاسـه ، جـهاد سازندگى موفق شد جاده اى در میان باتلاقهاى اطراف آبادان احداث کند. این جاده نیروهاى دشمن را دور میزد و به جاده آبادان ماهشهر وصل مى شد. از طریق این جاده که بنام وحدت معروف بود، تدارکات نظامى نیروهاى ایرانى آسانتر و سریعتر انجام مى گرفت .
بـه دنبال صدور فرمان امام خمینى (ره ) در چهاردهم آبان ۱۳۵۹ مبنى بر اینکه ((حصر آبادان باید شکسته شود)) این مسئله علاوه بر جنبه نظامى ، جنبه شرعى نیز پیدا کرد و حیثیت نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران را از سه جنبه ، نظامى ، سیاسى و مذهبى به محک آزمون سپرد.
صـدام کـه خـود را نـاتـوان از تـصـرف آبـادان مـى دیـد بـعـد از یـازدهـمـیـن نـشـسـت سـران عـرب در ((امـان )) کـه در ۶ آذر ۱۳۵۹، تشکیل شد، چنین گفت :
((ما نمى خواهیم کشورگشایى کنیم ، ما فقط مى خواستیم تهدید ایران را از شهرهاى خود دور سازیم !))
این گفته بیانگر ناتوانى عراقیها در پیشروى ، در خاک ایران بود.
شرح عملیات ثامن الائمه
نـیـروهـاى مـسلح جمهورى اسلامى ایران در اوایل جنگ تحمیلى به دلایل گوناگون ، نتوانستند آنچنان که شایسته بود کارى از پیش ببرند و پس از اندک زمانى با مقاومتهاى سر سختانه و ایستادگى در برابر دشمن و از خود گذشتگى ، پیشروى نیروهاى اشغالگر را سد کردند.
پـس از عـزل بـنـى صـدر از فـرمـانـدهـى کـل قـوا تـوسـط امـام راحـل (ره )، رزمـنـدگـان اسـلام مـتـشـکـل از ارتـش ، سـپـاه و بـسـیـج و نـیـروهـاى مـردم بـا یـکـدیـگـر مـتـحـد گـشـتـه و اولیـن عـمـلیـات مـحـدود را بـا نـام فـرمـانـده کـل قـوا – خـمـیـنـى روح خـدا – بـه انـجام رسانیدند. در مرداد ۱۳۶۰ تغییرات سیاسى کلى در کشور ایجاد شد و شهید رجایى به سمت رئیس جمهورى انـتـخـاب گـردیـد. ایـن تـغـیـیـرات در مـسـایـل جـنـگ تأثیرجـدى گـذاشـت و سـپـاه پـاسـداران خـیـلى فـعـالتـر از قبل در صحنه هاى عملیات حضور یافت .
طـرح عـمـلیـات ثـامـن الائمـه در ۱۵ شـهـریـور ۱۳۶۰ تـکـمـیـل و بـدون ایـنـکـه زمـان اجـراى آن مـشـخـص شـده بـاشـد، ابـلاغ گـردیـد. سرانجام در اوایـل مـهـرمـاه یـگـانـهـاى پـیـش بـیـنـى شـده بـراى اجـراى عـمـلیـات در مـنـطـقـه مـتـمـرکـز شـدنـد و بـراى پـشتیبانى هوایى نیز هماهنگیهاى لازم به عـمـل آمـد کـه بـراسـاس ایـن هـمـاهـنگى منطقه اصلى نبرد که شرق کارون بود، به علت مشکلات تشخیص نیروهاى خودى از دشمن ، براى هدف هوایى انـتـخـاب نـشـد و مـوافـقـت گـردیـد کـه نـیـروى هـوایـى ایـران فـقـط هـدفـهـاى غـرب رودخـانـه کـارون را بـمـبـاران نـمـایـد کـه شـامـل محل استقرار قرارگاه لشکر، واحد احتیاط، نقاط آمادى و مواضع توپخانه دوربرد دشمن تا خط مرز بود. مهمترین فعالیت عملى در منطقه نبرد، بازکردن معابر در میدانهاى مین دشمن بود. در سطح عملیاتى ، بازکردن این معابر به عهده واحدهاى عبور کننده واگذار شده بود و هر تیپ و گردان بایستى مسیر پیشروى خود را شناسایى و معبر یا معابر لازم را حداقل به عرض ۸ متر باز مى کرد.
البته قابل ذکر است که همانگونه که در خاطره ای و نقطه عطفی در جنگ تحمیلی قبلا در این سایت نگاشته ام ، بنده به اتفاق رزمندگان اسلام از اوائل طرحریزی عملیات ثامن جهت انحراف دشمن از منطقه اصلی عملیات ، در منطقه غرب کرخه کور جبهه ای طولانی در مقابل دشمن گشوده و تا حد امکان نیروهای پشتیبانی دشمن را تحلیل و زمینه ای مناسب را برای موفقیت عملیات و شکست حصر آبادان فراهم نمودیم و بالطبع در این عملیات نیز وعده الهی را بالعین مشاهده کرده و مزد فداکاریهای رزمندگان رادیدیم.
واما بعد: بـعـد از ایـجـاد مـعـابـر از سـوى لشـکـر ۷۷ خـراسـان زمـان حـمـله سـاعـت ۱ بـامـداد روز پـنـجـم مـهـر ۱۳۶۰ تـعـیـیـن و بـه واحـدهـاى عمل کننده اعلام گردید.
در سـاعـت مـوعود حرکت آغاز و نیروهاى اسلام با رعایت اصل غافلگیرى کامل از منطقه تجمع و موضع حمله به سمت خط مقدم حرکت و پس از رسیدن به موانع و میدانهاى مین دشمن و حصول اطمینان از باز بودن معابر، از آنها عبور و پس از گسترش روى خط بطور ناگهانى بر مواضع مقدم دشمن هجوم بردند و خاکریزهاى اولیه دشمن را بدون زد و خورد اشغال کردند.
بعد از آغاز روشنایى کامل روز پنجم مهرماه ، میدان نبرد فعالتر شد، نیروهاى هوایى طرفین وارد کارزار شده و هلیکوپترها نیز به پرواز در آمدند و پـشـتـیـبـانـى آتـشهاى توپخانه هر دو طرف با شدت هر چه تمامتر به مرحله اجرا در آمد و بعد از مشخص شدن وضعیت حمله براى دشمن ، نیروهاى احتیاط خود را در منطقه شمال محور ماهشهر – آبادان وارد عمل نمود.
از سـاعـت ۶ بـامـداد، نـیـروى هـوایـى مـوفـق شـد دفـاع و پـوشـش هـوایـى در مـنـطـقـه نـبـرد را بـرقـرار سـازد و هـلیـکوپترهاى خودى که دگرباره فعال شده بودند، توانستند به مناطق مورد تهدید حمله کنند و نیروهاى دشمن را منهدم یا وادار به عقب نشینى نمایند.
تـلاش خـسـتـگـى نـاپـذیـر مـدافـعـان میهن اسلامى با وجود گرماى شدید روز، مقاومت سرسختانه دشمن را در هم شکست و پس از ساعتها نبرد، واحدهاى عـمـل کـنـنـده یـکـى پـس از دیـگـرى پـیـام مـوفـقیت خود را اعلام مى کردند. بدین گونه عملیات ثامن الائمه بعد از ۴۲ ساعت تلاش مداوم نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و لشکر ۷۷ ارتش جمهوری اسلامی و رزمندگان بسیج و نیروهاى مردمى با موفقیت کامل به پایان رسید و نیروهاى دشمن در منطقه عملیاتى شرق رودخانه کارون منهدم یا اسیر و یا فرار کردند و بعد از حدود یک سال جزیره آبادان از محاصره خارج شد و تهدید دشمن در شرق کارون و جزیره آبادان بکلى از میان رفت و نیروهاى اسلام بـه اولیـن مـوفقیت سرنوشت ساز خود در طول جنگ تحمیلى دست یافتند که این خود سرآغاز موفقیتهاى مهم دیگر براى عملیات طریق القدس ، فتح المبین و بیت المقدس گردید.
بعد از پایان موفقیت آمیز عملیات ثامن الائمه ، فرماندهان رده بالاى ارتش و سپاه قصد عزیمت به تهران را داشتند که در نزدیکى تهران هواپیماى حـامـل آنـهـا دچـار سـانـحـه شـد و ۵ تـن از سـرداران رشـیـد اسـلام بـه فـیـض شـهـادت نایل آمدند.
نتایج عملیات ثامن الائمه
در این عملیات سلحشوران اسلام به نتایج مهمى دست یافتند، از جمله :
- ساحل شرقى رودخانه کارون تصرف و تأمین گردید.
- آبادان از محاصره یک ساله خارج شد.
- بیش از ۱۵۰ کیلومتر مربع از اراضى اشغال شده آزاد گردید.
- بیش از ۳ هزار نفر از نیروهاى دشمن کشته و زخمى شدند و ۱۶۵۶ نفر نیز به اسارت نیروهاى اسلام در آمدند.
- تـعـداد ۹۰ دسـتـگـاه تـانـک و نـفـربـر، ۱۰۰ دسـتگاه انواع خودرو دشمن منهدم گردید و تعداد ۳ فروند هواپیما و یک فروند هلیکوپتر عراق نیز سرنگون شد.
- همچنین ۱۰۰ دستگاه تانک ، ۶۰ دستگاه نفربر، ۳ دستگاه لودر و ۱۵۰ دستگاه خودرو به غنیمت گرفته شد.
- صدام پس از این شکست ۷ تن از فرماندهان خود را تیرباران کرد.
- با توجه به نقش شجاعانه لشکر ۷۷ پیاده با تصویب شوراى عالى دفاع این لشکر در تاریخ یازدهم مهر ۱۳۶۰ به لشکر پیروز خراسان تغییر نام داده شد.
پاسخ امام خمینى به تلگرام فرماندهان در خصوص شکستن حصر آبادان:
بسم الله الرحمن الرحیم
تیمسار سرتیپ فلاحى ، تیمسار سرتیپ ظهیرنژاد و جناب آقاى محسن رضایى ایدهم الله تعالى .
تـلگـراف شـمـا در خـصـوص فـتـحـى بـزرگ کـه خـداوند تعالى نصیب ارتش و نیروى هوایى و هوانیروز و سپاه پاسداران و بسیج و ژاندارمرى و فـدایـیـان اسـلام و سـایـر نـیـروهـاى مـردمـى فـرمـوده و مـحـاصـره آبـادان بـطـور کـامـل شـکـسـتـه شـده اسـت ، واصل گردید.
ایـن جـانـب ایـن پـیـروزى بـزرگ را بـه فـرمـاندهان تمامى نیروهاى مسلح و به سربازان ارجمند و سپاهیان نیرومند تبریک مى گویم و امید است این سرافرازیها را که براى اسلام و میهن فراهم مى کنند، منظور نظر مبارک ولى الله الاعظم بقیه الله (ارواحنا له الفدا) باشد و آخرین پیروزمندى را کـه بـیـرون رانـدن نـیـروهـاى مـتـجـاوز کـافـر از سـرزمـین میهن مان است ، ملت شریف ایران بزودى مشاهده کند. این جانب به اسم ملت بزرگ ایران از رزمـنـدگـان دلیـر ارتـش و سـپـاه و دیـگـر قـواى مـسـلح (ایـدهـم الله تـعـالى ) تـقـدیـر و تـشـکـر مـى کـنـم . از خـداونـد متعال توفیق نصرت و عظمت اسلام و مسلمین و خصوص نیروهاى مسلح اسلامى را خواستار است .
و السلام علیکم
روح الله الموسوى الخمینى
پیامدهاى شکسته شدن محاصره آبادان
موفقیت عملیات ثامن الائمه در ابعاد مختلف پیامدهایى به همراه داشت که آنرا در دو محور عمده ، داخلى و خارجى ارزیابى مى کنیم .
الف : پیامدهاى داخلى
- با انجام موفقیت آمیز اولین عملیات وسیع ایران در جبهه ها، روحیه نیروهاى رزمنده تقویت و توانمندانه تر از پیش به نبرد با دشمن پرداختند.
- از نظر سیاسى وضعیت سیاسى کشور منسجم تر شد و کمتر از یک هفته بعد از این عملیات ، مردم با شرکت در سومین انتخابات ریاست جمهورى ، حضرت آقا را به ریاست جمهورى برگزیدند، که این امر منجر به موفقیت بیشتر در سیاستهاى خارجى نظام نیز گردید.
- بـا تـثـبـیـت دولت اسـلامـى و وحـدت نـظـر مـسـئولیـن نـظـام ، مـوضـع گـیـریـهـاى قـاطـعـانـه و بـه مـوقـعـى در قبال مسائل خارجى انجام گرفت .
ب : پیامدهاى خارجى
مـهـمـتـریـن پـیـامـد خـارجـى ایـن عـملیات تشکیل شوراى همکارى خلیج فارس توسط کشورهاى حاشیه جنوبى خلیج فارس ، به منظور جلوگیرى از گـسـتـرش و نـفـوذ انـقـلاب اسـلامـى و یـارى رسـانـدن بـه رژیـم مـتـجـاوز عـراق بـود. هـمـچـنـیـن تحرکات نظامى آمریکا در خلیج فارس به منظور اعمال فشار بر ایران و حمایت از کشورهاى منطقه بیشتر شد.
آمـریـکـا با اعزام ناوگان نظامى خود در خاورمیانه و آبهاى دریاى عمان ، مانورهایى انجام داد و تهاجم تبلیغى گسترده اى را علیه ایران آغاز کرد و بانشر اکاذیب و شایعات ، وحشت بى مورد رژیم هاى منطقه را از ایران بیشتر کرد.
در این راستا و پس از برگشتن از منطقه عملیات و درمانهای پی در پی در تهران و همچنین حرکت ناوگان آمریکا از اقیانوس هند به طرف خلیج فارس ، مأموریت استقرار در استان هرمزگان و آماده سازیهای لازم و ساخت استحکامات و ایجاد عوامل آفندی و پدافندی چه عامل و غیر عامل و … و تحویل گرفتن سپاه پاسداران استان هرمزگان به سردار ابراهیم الله یاری دامة عزه، سیدحسین فرزانه دامة عزه و اینجانب واگذار گردید و ما در مهر ماه ۱۳۶۱ در منطقه مستقر و بحمدلله آنهمه خدمات مؤثر در استان بعمل آمد . توضیح این موضوع حوصله ای جداگانه طلب مینماید که انشاءالله امیدوارم این حوصله وفرصت در آینده میسر گردد گرچه برادر ارجمندم جناب آقای الله یاری در توضیح این قسمت از تاریخ جنگ تحمیلی و کشور و استان هرمزگان و جزایر آن و جنگ خلیج فارس از اینجانب مستحق ترند . به امید پیروزی اسلام بر کفر ، الحاد ، نفاق و دیگر دشمنان ملت مسلمان و همچنین تعقل بیشتر همه دست اندرکاران در خدمات رسانی شایسته به این ملت سلحشور و فداکار ایران اسلامی .
انشاءالله تعالی شأنه
- دفاع مقدس
- نظر(۰)